گزارشی از تاریخچه و فعالیت های انجمن خیریه حمایت از بیماران مبتلا به سرطان استان آذربایجان غربی

در سال ۱۳۵۶ دانشکده پزشکی ارومیه در دانشگاه ارومیه شروع به فعالیت نمود. در آن تاریخ من و همکاران دانشکده پزشکی متوجه شیوع نسبتاً بالای بیماری سرطان در این استان شدیم که متأسفانه امکانات تشخیصی و مخصوصاً درمانی برای بیماری سرطان وجود نداشت و لذا بر آن شدیم که در دانشکده پزشکی امکانات پرتودرمانی ایجاد شود. در آن موقع هنوز دانشکده پزشکی بیمارستانی نداشت و بدلیل مسائل و مشکلات فراوان امکان ایجاد بخش رادیوتراپی نبود و از طرفی بدلیل مشکلات موجود آن زمان از جمله دوری از مراکز درمانی و شرایط اقتصادی و بحران های مربوط به جنگ و غیره تعداد زیادی از بیماران مبتلا به سرطان بدون درمان مظلومانه جان می باختند.

فعالیت های زیادی شد، همکار ارجمند آقای دکتر سعید صمدزاده مسافرت هائی به تهران نمودند و با مسئولین سازمان مبارزه با سرطان ایران مذاکراتی انجام شد ولی موفق به تأسیس واحد رادیوتراپی در استان نشدیم.

پس از اینکه از امکان ایجاد بخش رادیوتراپی در دانشکده پزشکی بدلیل مشکلات موجود آن زمان مأیوس شدیم مصمم به ایجاد یک مؤسسه خیریه شدیم و دراین راستا پس از هماهنگی های لازم اولین بار جلسه ای در سالن دانشکده پرستاری در زمان ریاست آقای دکتر علاءالدین مهری با حضور جمعی از خیرین و معتمدین شهر تشکیل شد و در نهایت هیأت مؤسس انتخاب و پس از تدوین اساسنامه و انتخاب هیأت امناء و تأیید رسمی آن هیأت مدیره شروع بکار نمود که تقریباً حدود ۲ سال پس از آغاز فعالیت مجوز تأسیس در تاریخ ۲۱/۷/۱۳۷۳ از طرف نیروی انتظامی صادر و بشماره ۲۹ به ثبت شرکت ها رسید.

جلسات انجمن در ابتدا در یک ساختمان متعلق به کمیته امداد در زمان تصدی آقای محمد باقر صمدزاده طریقت و سپس در مطب اینجانب تشکیل می شد. برای احداث واحد رادیوتراپی ابتدا کلنگ ساختمان در زمینی که در خیابان مدرس اهداء شده بود بزمین زده شد. ولی بعداً معلوم شد که زمین متعلق به یکی از ارگان ها می باشد لذا زمین فعلی با کمک آقای قربانعلی سعادت استاندار وقت به انجمن واگذار گردید و سپس رضایت مالک آن ( آقای زبید وخشوری ) نیز جلب گردید و سند آن بنام انجمن صادر شد.

پس از تسطیح زمین ابتدا یک واحد سرایداری احداث گردید و تا چند سال هم جلسات انجمن در یکی از اتاق های ساختمان سرایداری برگزار می گردید تا اینکه بخش فعلی رادیوتراپی ساخته شد. تقشه بخش رادیوتراپی توسط آقای مهندس کریم باباخانی و همکاران تهیه شد و آقای مهندس حسنعلی فرزین نیز کارهای اجرائی آن را عهده دار شدند و با تکمیل آن جلسات هیأت مدیره در یکی از اتاق های این ساختمان تشکیل می شد و بخش های شیمی درمانی در سال ۱۳۷۵، ماموگرافی در سال ۱۳۷۶ و رادیوتراپی در سال ۱۳۷۸ در این ساختمان بتدریج شروع بکار نمودند.

در ابتدای کار چند آگهی و اعلامیه در شهر پخش نمودیم که نمونه های آن هنوز موجود است.

مرحوم حاج محسن حاجی سالم در ابتدا با فروش یک قطعه زمین اهدائی خویش به نفع انجمن مبلغ هفت میلیون تومان به انجمن اهداء نمودند که روحشان شاد باد بعداً نیز تا زمان حیات بعنوان مدیر عامل انجمن فعالیت می نمودند.

همچنین در آن زمان آقای حاج صادق فتورائی نیز مقادیر قابل توجهی مصالح ساختمانی بخصوص تیرآهن و میلگرد به ارزش بیش از شش میلیون تومان به انجمن اهداء نمودند که در ساخت بخش رادیوتراپی و بیمارستان از آنها استفاده شد مقادیری از آنها هنوز هم وجود دارد و مورد استفاده انجمن است که کمک بسیار مهمی بود و جای سپاس دارد.

با شروع بکار بخش های درمانی نیاز به منابع مالی بیشتر می شد آقای حاج اسد حبیبی ( عضو هیأت مدیره و خزانه دار انجمن ) در جذب کمک های مالی بسیار فعالیت می نمودند. از راه های دیگر جذب کمک های مردمی برگزاری جشن های گلریزان است که اینک شانزده سال متوالی مرتب در نیمه دوم سال و با کمک هنرمندان شهر و استان و همچنین برخی از چهره های معروف سینما و تئاتر کشور سالانه برگزار می شود و در شناساندن انجمن و دادن آگاهی نقش مهمی دارد. در برگزاری این جشن ها هنرمند گرامی آقای خسرو دستگیر همیشه نقش مهمی داشته و زحمات بسیاری کشیده اند. البته همکارن و هنرمندان دیگر و گروه های جوانان و بانوان نیز در این امر بسیار زحمت کشیده اند.

اعضاء انجمن در گروه های جوانان از ابتدای فعالیت انجمن بسیار صمیمانه فعالیت نموده اند و انشاءاله در یک ویژه نامه از اعضاء و سرپرستان آن ذکر خیر شود و پاس داشته شوند. در گروه بانوان نیز خانم های نیکوکار با اهداء کارهای دستی، شیرینی و … و جذب کمک برای بیماران بسیار صادقانه و صمیمانه فعالیت نموده اند و هنوز یکی از ارکان مؤثر انجمن می باشند. در این جا باید از خانم عذرا اقدامی و خانم دکتر ثریا احمدی ذکر خیر شود که کمک های شایسته ای برای جذب کمک های مردمی و مددکاری بیماران انجام می دهند.

مددکاری برای بیماران با کمک اعضاء مختلف انجمن توسط گروه های مختلف از اهداف مهم انجمن بوده و سپاس پروردگار متعال را که تا حد امکان در این راه گام های انسان دوستانه و خداپسندانه ای انجام گرفته است.

خانم رویا چگینی در مددکاری از کودکان مبتلا به سرطان زحمات زیادی کشیده اند و در این راستا با تأسیس شعبه بنیاد رفاه کودک در ارومیه و ایجاد سرای بیماران در حمایت از کودکان و بیماران مبتلا به سرطان تلاش های قابل تحسینی انجام می دهند.

یکی از فعالیت های انجمن در جذب کمک های مالی جذب نیکوکاران خارج از کشور بوده. شادروان دکتر سیاوش انتظامی که از طریق پروفسور فرخ قوام با انجمن آشنا شده بودند بقدری شیفته این حرکت انسانی شدند که در آلمان مؤسسه خیریه ای بنام ارومیا تأسیس و برای انجمن فعالیت و کمک های مالی زیادی ارسال نمودند و علاوه بر آن ایرانیان زیادی را نیز با انجمن آشنا نمودند که به انجمن کمک می نمایند. اهداء خانه پدری توسط ایشان و برادرانشان از جمله کمک های مالی ارزنده زنده یاد دکتر سیاوش انتظامی است.

در این جا لازم می دانم از چند هموطن نیکوکار مقیم خارج از کشور نام ببرم که در مقاطعی از حیات انجمن فعالیت های زیادی کرده اند. در آمریکا آقای دکتر اصغر خرازی از طریق بنیاد رازی و خانم شعله دادخواه از طریق ایرانیان مقیم کالیفرنیا در ارسال کمک های نقدی و جنسی سهم مهمی داشته اند.

در آلمان حاج آقا یعقوب نوبری از یاوران مؤمن و نیکوکار می باشند که علاوه بر کمک های زیادی که به دیگر مؤسسات نیکوکاری دارند در ساخت و تجهیز بخش های این بیمارستان یاور این انجمن می باشند و کمک های مالی بسیار ارزنده ای می نمایند. و فرد متدین و بی ریائی بنام آقای حاج نصراله اسدی در هامبورگ آلمان وقت زیادی را صرف جمع آوری کمک از مؤمنین مسجد امام علی هامبورگ و ارسال آن به این انجمن می نمایند و تمام پس انداز زندگی خویش را در سپرده ای بنام انجمن در یکی از بانک ها امانت گذاشتند که پس از فوتشان در انجمن صرف بیماران شود. ولی خوشبختانه جدیداً این امانت را نیز اجازه داده اند که انجمن در جهت اهداف خود استفاده نماید.

در ابتدای تأسیس واحد رادیوتراپی اعضاء انجمن و هیأت مدیره فکر می کردند که با راه اندازی یک دستگاه کبالت مشکل بیماران از نظر پرتودرمانی حل خواهد شد ولی گذشت زمان نشان داد که نه تنها ۲ دستگاه کبالت کافی نیست بلکه تجهیزات دیگری نیز از قبیل دستگاه سیمیولاتور، کبالت داخل حفره ای، امکانات و تجهیزات دوزیمتری و طراحی نقشه درمان و … برای تجهیز و انجام خدمات درمانی به بیماران نیاز است که به تدریج این امکانات علیرغم هزینه های بسیار زیاد فراهم شد. در بخش فیزیک که از نظر مهندسی درمان و دقت در پرتودرمانی بیماران اهمیت بسیار دارد باید از اولین همکار فیزیست انجمن زنده یاد هانا قدمی نیز ذکر خیر شود که در راه اندازی بخش فیزیک زحمات زیادی کشیدند.

یکی از مهمترین اهداف و سیاست های هیأت مدیره بروز نمودن تجهیزات بخش پرتودرمانی است بصورتی که بیماران مبتلا به سرطان و خانواده ایشان از امکانات درمانی مناسب و پیشرفته برخوردار باشند لذا با توجه به اینکه از طرفی در دنیا پرتو درمانی از کبالت به دستگاه شتابدهنده خطی منتقل شده و با توجه به مشکلات تحریم چشمه های کبالت هیأت مدیره تصمیم به تهیه دستگاه های جدید نمود و اینک خوشبختانه انجمن از سال گذشته در درمان بیماران از روش جدید پرتودرمانی Linac استفاده می نماید و انشاءاله تا نیمه سال بعد، دومین دستگاه شتابدهنده خطی را نیز جایگزین کبالت درمانی خواهد نمود.

با راه اندازی بخش های شیمی درمانی و رادیوتراپی یکی از مهمترین نیازهای بیماران یعنی نیاز به بستری و انجام خدمات تشخیصی و درمانی بیشتر مشخص شد و لذا هیأت مدیره مصمم به ساخت یک بیمارستان در محوطه مرکز پژوهشی و درمانی امید شد. پس از تهیه نقشه های ساختمانی و پی کنی مدت ها بدلیل مشکلات مالی ساخت بیمارستان تعطیل بود که پس از گذشت چندین سال دو یاور جدید به جمع مجریان انجمن پیوستند.

آقای مهندس عزیز متاعی و آقای مهندس محمود امینی فر با علاقه خاص و با هزینه شخصی اقدام به نصب تیرآهن ها و اسکلت سازی بیمارستان نمودند. سپس با بازنگری فضاهای داخل بیمارستان و افزایش استحکام سازه با کمک مهندسین مشاور جامع تکنیک آجرچینی و تقسیم بندی بیمارستان انجام شد و اینک تأسیسات داخل بیمارستان یعنی لوله کشی، تهویه، برق و … بیمارستان در حال اجراست. یکی از آرزوهای من مشاهده شروع بکار این بیمارستان است که انشاءاله با عنایت پروردگار و کمک مردم و مسئولین این مهم هر چه زودتر به انجام برسد.

با گسترش خدمات درمانی و افزایش مراجعین نیاز به ساخت یک مجموعه اداری برای انجمن احساس می شد لذا با خرید یک قطعه زمین در مجاورت انجمن و با طراحی خوب آقای مهندس کریم باباخانی و همکاران خوبشان از جمله آقای مهندس جعفری داودی و آقای مهندس فرزین، ساختمان اداری و فرهنگی انجمن شروع شد. در این ساختمان که واحدهای تجاری و واحد اداری انجمن قراردارد یک مجموعه خوب علمی و فرهنگی شامل دو سالن ۳۵۰ نفری و ۱۰۰ نفری وجود دارد که برای فعالیت های علمی و فرهنگی مورد استفاده است.

لازم است از کمک های بسیار ارزنده نقدی و جنسی خانواده شادروان عباس خان حاتمی سپاسگزاری نمایم که بدون کمک های ارزنده آنان ساخت این مجموعه به این زودی و به این زیبائی ممکن نمی شد لذا سالن بزرگ انجمن بنام آن زنده یاد نامگذاری شده است.

در چند سال اخیر سعی شده که برای رسیدن به اهداف انجمن از وجود همشهریان خوب و توانمند مقیم تهران استفاده شود و در این راستا پس از تشکیل جلسات متعدد، دفتر انجمن در تهران شروع به فعالیت نمود و آقای دکتر جمشید حقگو سرپرستی دفتر انجمن در تهران را بعهده دارند و همشهریان علاقمندی در این دفتر فعالیت می نمایند که انشاء اله در یکی از شماره ها گزارشی از فعالیت های این دفتر تهیه و منتشر خواهدشد.

یکی از اهداف انجمن پیشگیری از بیماری سرطان است. می دانیم که بیماری سرطان در این منطقه از کشورمان شیوع نسبتاً بالائی دارد و همیشه پیشگیری بهتر از درمان است و اگر بخشی از تلاش های ما برای پیشگیری باشد شاید نتایج بسیار مثبتی حاصل شود و طبعاً یکی از راه های پیشگیری علاوه بر آموزش و دادن آگاهی به مردم پژوهش و تحقیق است. همچنین برای تشخیص های به موقع و درمان های مؤثر پژوهش بسیار ارزنده و مفید خواهد بود.

ولی با توجه به مشکلات درمانی امکان پژوهش در انجمن در حد مطلوبی نیست ولی با گسترش فضاهای مرکز پژوهشی و درمانی امید امیدواریم ساخت پژوهشکده کاربردی بیماری های سرطان شروع شود. البته شروع بکار پژوهش نباید تا ساخت پژوهشکده به تعویق بیافتد و انجام طرح های پژوهشی می تواند در مرکز درمانی امید انجام شود و تا کنون نیز چندین طرح پژوهشی اجرا شده است. امیدواریم که دانشجویان و پزشکان و محققین علاقمند در این زمینه با انجمن همکاری نمایند. انجمن نیز در حد امکان از این طرح ها حمایت خواهد نمود.

و بالاخره برنامه دردست اقدام دیگر انجمن ساخت سرای امید است که برای اسکان بیماران نیازمند شهرستانی طراحی شده است و با تهیه زمین و نقشه آن از ابتدای سال کار ساخت آن شروع شده است. انجمن شرکت های ساختمانی و تأسیساتی پیشقدم در ساخت آن می باشد و از هیأت مدیره و اعضاء آن کمال تشکر و قدردانی از همکاری در این امر انسانی و خداپسندانه داریم.

یکی از مصوبات هیأت مدیره انجمن برای بزرگداشت و تجلیل از نیکوکارانی که کمک های مالی ارزنده ای به انجمن نمایند نامگذاری بخش هائی از بیمارستان در دست احداث بنام آنان می باشد و تا کنون به پاس کمک های ارزنده برخی از نیکوکاران قسمت هائی از این بیمارستان به نام آنان نامگذاری شده است که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

بانو صدیقه اقبالی افشار که در واقع در ارومیه اولین بانوئی بود که برای حمایت از بیماران مبتلا به سرطان قدم پیش گذاشته و ملک ارزنده ای را به این نیت اختصاص داده بودند.

شادروان حاج محسن حاجی سالم

شادروان دکتر سیاوش انتظامی

شادروان عباس خان حاتمی

جناب آقای اکبر هاشمی

خانم نصرت کاظمی

خانم نیره اصفهانی

و بالاخره به پاس حمایت های ارزنده مالی و فعالیت های ارزشمند آقای مهندس علی گشاده فکر بخشی از بیمارستان بنام عزیزان از دست رفته ایشان در سانحه هوائی اخیر ارومیه نامگذاری می شود.

یکی از راه های کمک به انجمن وقف و اهداء املاک و مستغلات در جهت رسیدن به اهداف انجمن می باشد. همان طوری که ذکر شد پیشقدم در این امر خیر شادروان خانم صدیقه اقبالی افشار و خانواده ایشان می باشد که با اهداء زمینی با ارزش در کوی کهرم به منظور حمایت از بیماران مبتلا به سرطان این امکان را به انجمن دادند تا پس از سال ها تلاش، این زمین در جهت نیت خیر آن مرحومه برای ساخت بیمارستان و خرید تجهیزات رادیوتراپی استفاده شود.

همچنین از آقای مهندس محمد رحیمی باید یادی شود که آپارتمانی برای انجمن اهداء نمودند و بالاخره از آقا و خانم فرجاد ، معلمین بازنشسته ای که تنها مایملک خود یعنی خانه مسکونی شان را به انجمن اهداء نمودند باید ذکر خیر شود.

آنچه ذکر شد گذری تند به نکات بر جسته تاریخچه و نام ها بود ولی مطمئناً خاطره ها و نکات قابل ذکر دیگری وجود دارد که از جهات مختلف بسیار حائز اهمیت است و افرادی که باید به دلایل خدمات ارزنده از آنان یاد شود و در این نوشته آز آنان نامی برده نشد. مطمئناً این مهم باید بصورت کتابچه ای تنظیم شود که در آن از حافظه و نظرات اعضاء محترم هیأت امناء و هیأت مدیره و دیگر اعضاء انجمن استفاده شود و انشاء اله این کار در آینده ای نزدیک جامه عمل بپوشد.